Да-и т-- --о---о--?
Д___ т__ е о_ к____
Д-л- т-а е о- к-ж-?
-------------------
Дали таа е од кожа? 0 Da-i taa-y- -- -oʐa?D___ t__ y_ o_ k____D-l- t-a y- o- k-ʐ-?--------------------Dali taa ye od koʐa?
Ил--п-к-е о----шт-чк-------и---?
И__ п__ е о_ в_______ м_________
И-и п-к е о- в-ш-а-к- м-т-р-ј-л-
--------------------------------
Или пак е од вештачки материјал? 0 I-i pa- ye o---y-sh-achki--at-er-јal?I__ p__ y_ o_ v__________ m__________I-i p-k y- o- v-e-h-a-h-i m-t-e-i-a-?-------------------------------------Ili pak ye od vyeshtachki matyeriјal?
Ka rreth 7 miliardë njerëz në botë.
Të gjithë kanë një gjuhë.
Fatkeqësisht nuk është gjithmonë e njëjtë.
Për të folur me kombet e tjera, duhet të mësojmë gjuhë.
Kjo është shpesh shumë e lodhshme.
Ka gjuhë të cilat janë shumë të ngjashme.
Folësit e tyre kuptohen pa zotëruar gjuhën tjetër.
Ky fenomen quhet
kuptueshmëri e ndërsjellë
.
Në këtë fenomen dallohen dy variante.
Varianti i parë është kuptueshmëria e ndërsjellë gojore.
Ku folësit kuptohen me njëri-tjetrin kur flasin.
Gjithsesi ata nuk kuptojnë formën e shkruar të gjuhës tjetër.
Kjo për shkak se gjuhët kanë forma të ndryshme të shkruara.
Një shembull janë gjuhët hindu dhe urdu.
Kuptueshmëria e ndërsjellë e shkruar është varianti i dytë.
Ku gjuha tjetër kuptohet në formën e saj të shkruar.
Por, kur folësit flasin me njëri-tjetrin, ata kuptohen dobët.
Arsyeja për këtë është shqiptimi shumë i ndryshëm.
Një shembull janë gjuhët gjermanisht dhe holandisht.
Gjuhët me lidhje më të ngushtë i përmbajnë të dy variantet.
Kjo do të thotë se ato kuptohen në mënyrë të ndërsjellë si në formë të shkruar ashtu edhe orale.
Ky është rasti i gjuhëve rusisht dhe ukrainisht ose taitisht dhe laotisht.
Ekziston dhe një formë asimetrike e kuptueshmërisë së ndërsjellë.
Në këtë rast, të kuptuarit e njërit prej folësve është i ndryshëm nga të kuptuarit e tjetrit.
Për shembull, portugezët kuptojnë spanjisht shumë më mirë sesa spanjollët kuptojnë portugalisht.
Austriakët gjithashtu i kuptojnë gjermanët më mirë se anasjelltas.
Në këto shembuj shqiptimi ose dialekti është pengesë.
Kush dëshiron të ketë biseda vërtet të mira, duhet të mësojë…