І---і--орці- - --йон-зо-.
І д__ п_____ з м_________
І д-і п-р-і- з м-й-н-з-м-
-------------------------
І дві порції з майонезом. 0 I-dvi -ort-----z m-y̆-ne--m.I d__ p______ z m_________I d-i p-r-s-i- z m-y-o-e-o-.----------------------------I dvi portsiï z may̆onezom.
І------о-ц-ї -м-ж-ної---вб----з -----ц--.
І т__ п_____ с_______ к______ з г________
І т-и п-р-і- с-а-е-о- к-в-а-и з г-р-и-е-.
-----------------------------------------
І три порції смаженої ковбаси з гірчицею. 0 I-t----o--s-ï s-a--eno-- ko-ba-----hi---y-s--u.I t__ p______ s________ k______ z h___________I t-y p-r-s-i- s-a-h-n-i- k-v-a-y z h-r-h-t-e-u-------------------------------------------------I try portsiï smazhenoï kovbasy z hirchytseyu.
Щ--у в-- --з о-о-ів?
Щ_ у в__ є з о______
Щ- у в-с є з о-о-і-?
--------------------
Що у вас є з овочів? 0 Sh----u vas -e z o--c-iv?S____ u v__ y_ z o_______S-c-o u v-s y- z o-o-h-v--------------------------Shcho u vas ye z ovochiv?
У-в-с є--васо--?
У в__ є к_______
У в-с є к-а-о-я-
----------------
У вас є квасоля? 0 U --s-ye --a--lya?U v__ y_ k________U v-s y- k-a-o-y-?------------------U vas ye kvasolya?
У -ас-- -ві-н- к--у---?
У в__ є ц_____ к_______
У в-с є ц-і-н- к-п-с-а-
-----------------------
У вас є цвітна капуста? 0 U-vas ---tsv-tn-----u-t-?U v__ y_ t______ k_______U v-s y- t-v-t-a k-p-s-a--------------------------U vas ye tsvitna kapusta?
Я -- -юбл- -иб-л-.
Я н_ л____ ц______
Я н- л-б-ю ц-б-л-.
------------------
Я не люблю цибулі. 0 YA ne -y--ly--tsy--l-.Y_ n_ l______ t_______Y- n- l-u-l-u t-y-u-i-----------------------YA ne lyublyu tsybuli.
Я----л-б-- --сли-.
Я н_ л____ м______
Я н- л-б-ю м-с-и-.
------------------
Я не люблю маслин. 0 Y- ne ---b--u---sly-.Y_ n_ l______ m______Y- n- l-u-l-u m-s-y-.---------------------YA ne lyublyu maslyn.
Я не --б---гриб-в.
Я н_ л____ г______
Я н- л-б-ю г-и-і-.
------------------
Я не люблю грибів. 0 Y- ne-ly---yu hry-i-.Y_ n_ l______ h______Y- n- l-u-l-u h-y-i-.---------------------YA ne lyublyu hrybiv.
Die meeste van die wêreld se spreektale is toontale.
In toontale is die toonhoogte kritiek.
Dit bepaal wat die woorde of lettergrepe beteken.
Die toon behoort dus volledig aan die woord.
Die meeste van Asië se spreektale is toontale.
Voorbeelde is Chinees, Thai en Viëtnamees.
Daar is ook verskeie toontale in Afrika.
Baie van Amerika se inheemse tale is ook toontale.
Indo-Europese tale bevat meestal slegs toonelemente.
Dit geld byvoorbeeld vir Sweeds en Serwies.
Die getal toonhoogtes verskil in individuele tale.
In Chinees kan vier verskillende tone onderskei word.
Daardeur kan die lettergreep
ma
vier betekenisse hê.
Hulle is
ma
,
hennep
,
perd
en
te kere gaan
.
Dis interessant dat toontale ook ’n uitwerking op ons gehoor het.
Studies van absolute gehoor het dit bewys.
Absolute gehoor is die vermoë om tone te hoor en akkuraat te identifiseer.
In Europa en Noord-Amerika kom absolute gehoor selde voor.
Minder as een uit 10 000 mense het dit.
Met Chinese moedertaalsprekers is dit anders.
Hier het nege keer soveel mense dié spesiale vermoë.
Toe ons babas was, het ons byna almal absolute gehoor gehad.
Ons het dit gebruik om reg te leer praat.
Ongelukkig verloor die meeste mense dit later.
Toonhoogte is ook in musiek belangrik.
Dis veral waar van kulture wat ’n toontaal praat.
Hulle moet baie presies by die melodie hou.
Anders kan ’n mooi liefdeslied ’n absurde lied word!