‫שיחון‬

‫מילות חיבור 3‬ » መገናኛዎች 3

‫אני מדבר‬: HE עברית

‫אני רוצה ללמוד‬ AM אמהרית

‫96 [תשעים ושש]‬

‫מילות חיבור 3‬

96 [ዘጠና ስድስት]

መገናኛዎች 3

mesitets’amiri 3

בחר כיצד תרצה לראות את התרגום:

הורד MP3 (.zip קבצים)

MP3 עברית + אמהרית (1-100) MP3 אמהרית (1-100)

לא נמצא סרטון!

‫שפה ומתמטיקה‬

‫חשיבה ושפה שייכים יחדיו.‬ ‫והם משפיעים אחת על השנייה.‬ ‫מבנים לשוניים מעצבים את מבני החשיבה שלנו.‬ ‫למשל, יש שפות שאין בהן את המילים לתאר מספרים.‬ ‫דוברי שפות אלה לא מבינים את המושג מספרים.‬ ‫גם מתמטיקה ושפות שייכות איכשהו יחדיו.‬ ‫מבנים דקדוקיים ומתמטיים הם לעתים קרובות דומים.‬ ‫יש חוקרים שמאמינים שנעשה להם גם עיבוד דומה במוח.‬ ‫הם חושבים שמרכז השפות שלנו גם אחראי על עיבוד מתמטיקה.‬ ‫והוא יכול לעזור למוחנו לעשות חישובים.‬ ‫אך מחקרים חדשים מגיעים לתוצאה שונה.‬ ‫הם מראים שמוחנו מעבד מתמטיקה גם ללא שפה.‬ ‫>חוקרים בדקו שלושה גברים.‬ ‫מוחם של הנבדקים היה פצוע.‬ ‫ומרכז השפות במוח ניזוק כתוצאה מהפציעה.‬ ‫היה לגברים קושי גדול בדיבור.‬ ‫והם לא יכלו להרכיב משפטים פשוטים.‬ ‫הם גם לא יכלו להבין מילים.‬ ‫הגברים היו צריכים לפתור שאלות בחשבון לאחר מבחן השפה.‬ ‫חלק מהחידות המתמטיות האלה היו מאוד מסובכים.‬ ‫והם הצליחו לפתור אותן למרות זאת!‬ ‫תוצאת מחקר זה היא מאוד מעניינת.‬ ‫היא מראה שמתמטיקה לא מקודדת בעזרת מילים.‬ ‫יכול להיות שיש לשפה ולמתמטיקה את אותו בסיס.‬ ‫לשתיהן נעשה עיבוד על ידי אותו מרכז במוח.‬ ‫אך מוחנו לא צריך לתרגם מתמטיקה לשפה קודם.‬ ‫אולי מתפתחות שפה ומתמטיקה גם יחדיו...‬ ‫והן נפרדות אחת מהשנייה כשמוחנו מסיים להתפתח!‬

עברית	אמהרית	נגן יותר
‫אני קם / ה כאשר השעון המעורר מצלצל.‬	ሰኣቱ እንደጮከ ወዲያው ተነሳው። ሰኣቱ እንደጮከ ወዲያው ተነሳው። 1 se’--u-i----ch--k- --dī--wi--e-e-awi. se’atu inidech’oke wedīyawi tenesawi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫אני קם / ה כאשר השעון המעורר מצלצל.‬ ሰኣቱ እንደጮከ ወዲያው ተነሳው። se’atu inidech’oke wedīyawi tenesawi. EN שֶׁמַע I get up as soon as the alarm rings. DE שֶׁמַע Ich stehe auf, sobald der Wecker klingelt. ES שֶׁמַע (Yo) me levanto en cuanto suena el despertador. FR שֶׁמַע Je me lève des que le réveil sonne. IT שֶׁמַע Mi alzo appena suona la sveglia. RU שֶׁמַע Я встаю, как только звонит будильник.
‫אני מרגיש עייף / ה כשאני צריך / ה ללמוד.‬	ላጠና ስል ውዲያው ይደከመኛል። ላጠና ስል ውዲያው ይደከመኛል። 1 l-t’-na -il- wi--yawi ---e-----ya--. lat’ena sili widīyawi yidekemenyali.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫אני מרגיש עייף / ה כשאני צריך / ה ללמוד.‬ ላጠና ስል ውዲያው ይደከመኛል። lat’ena sili widīyawi yidekemenyali. EN שֶׁמַע I become tired as soon as I have to study. DE שֶׁמַע Ich werde müde, sobald ich lernen soll. ES שֶׁמַע Me siento cansado /-a en cuanto tengo que estudiar. FR שֶׁמַע Je me fatigue des que je dois étudier. IT שֶׁמַע Mi stanco appena inizio a studiare. RU שֶׁמַע Я чувствую усталость, как только я должен / должна что-то учить.
‫אני אפסיק לעבוד כשאגיע לגיל שישים.	60 አመት እንደሞላኝ መስራት አቆማለው። 60 አመት እንደሞላኝ መስራት አቆማለው። 1 60 ---ti-in-de-ol-----me----ti āk’-m-lewi. 60 āmeti inidemolanyi mesirati āk’omalewi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫אני אפסיק לעבוד כשאגיע לגיל שישים. 60 አመት እንደሞላኝ መስራት አቆማለው። 60 āmeti inidemolanyi mesirati āk’omalewi. EN שֶׁמַע I will stop working as soon as I am 60. DE שֶׁמַע Ich höre auf zu arbeiten, sobald ich 60 bin. ES שֶׁמַע Dejaré de trabajar en cuanto tenga 60 años. FR שֶׁמַע J’arrêterai le travail des que j’aurai 60 ans. IT שֶׁמַע Smetto di lavorare appena faccio sessant’anni. RU שֶׁמַע Я перестану работать, как только мне исполнятся 60.
‫מתי תתקשר / י?‬	መቼ ይደውላሉ? መቼ ይደውላሉ? 1 m--h- --d----al-? mechē yidewilalu?	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫מתי תתקשר / י?‬ መቼ ይደውላሉ? mechē yidewilalu? EN שֶׁמַע When will you call? DE שֶׁמַע Wann rufen Sie an? ES שֶׁמַע ¿Cuándo llamará (usted)? FR שֶׁמַע Quand appellerez-vous ? IT שֶׁמַע Quando telefona? RU שֶׁמַע Когда Вы позвоните?
‫כשיהיה לי רגע פנוי.‬	ወዲያው ሰዓት እንዳገኘው። ወዲያው ሰዓት እንዳገኘው። 1 w-----wi -e--ti--n-d---n-ew-. wedīyawi se‘ati inidagenyewi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫כשיהיה לי רגע פנוי.‬ ወዲያው ሰዓት እንዳገኘው። wedīyawi se‘ati inidagenyewi. EN שֶׁמַע As soon as I have a moment. DE שֶׁמַע Sobald ich einen Moment Zeit habe. ES שֶׁמַע En cuanto tenga un momento. FR שֶׁמַע Des que j’aurai le temps. IT שֶׁמַע Appena ho un momento di tempo. RU שֶׁמַע Как только у меня будет немного времени.
‫הוא יתקשר כשיהיה לו קצת זמן.‬	ትንሽ ጊዜ እንዳገኘ ይደውላል። ትንሽ ጊዜ እንዳገኘ ይደውላል። 1 t-nish--g--ē --id---n------e----l-. tinishi gīzē inidagenye yidewilali.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫הוא יתקשר כשיהיה לו קצת זמן.‬ ትንሽ ጊዜ እንዳገኘ ይደውላል። tinishi gīzē inidagenye yidewilali. EN שֶׁמַע He’ll call, as soon as he has a little time. DE שֶׁמַע Er ruft an, sobald er etwas Zeit hat. ES שֶׁמַע Llamará en cuanto tenga tiempo. FR שֶׁמַע Il appelle des qu’il a le temps. IT שֶׁמַע Lui telefona appena ha un po’ di tempo. RU שֶׁמַע Он позвонит, как только у него будет немного времени.
‫כמה זמן תעבוד / תעבדי?‬	ምን ያክል ጊዜ ይሰራሉ? ምን ያክል ጊዜ ይሰራሉ? 1 m--i-yak-----īz- y-s---l-? mini yakili gīzē yiseralu?	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫כמה זמן תעבוד / תעבדי?‬ ምን ያክል ጊዜ ይሰራሉ? mini yakili gīzē yiseralu? EN שֶׁמַע How long will you work? DE שֶׁמַע Wie lange werden Sie arbeiten? ES שֶׁמַע ¿Hasta cuándo va a trabajar (usted)? FR שֶׁמַע Combien de temps travaillerez-vous ? IT שֶׁמַע Quanto tempo lavorerà? RU שֶׁמַע Как долго Вы будете работать?
‫אני אעבוד כל זמן שאוכל.‬	እስከምችለው ድረስ እሰራለው። እስከምችለው ድረስ እሰራለው። 1 i-i-e---hi---i d----i i------wi. isikemichilewi diresi iseralewi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫אני אעבוד כל זמן שאוכל.‬ እስከምችለው ድረስ እሰራለው። isikemichilewi diresi iseralewi. EN שֶׁמַע I’ll work as long as I can. DE שֶׁמַע Ich werde arbeiten, solange ich kann. ES שֶׁמַע Trabajaré mientras pueda. FR שֶׁמַע Je travaillerai aussi longtemps que je le peux. IT שֶׁמַע Lavorerò finché potrò. RU שֶׁמַע Я буду работать сколько смогу.
‫אני אעבוד כל זמן שאהיה בריא / ה.‬	ጤናማ እስከሆንኩኝ ድረስ እሰራለው። ጤናማ እስከሆንኩኝ ድረስ እሰራለው። 1 t’--am- -sikeh-n-k-ny--dir--i-is-r-l-wi. t’ēnama isikehonikunyi diresi iseralewi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫אני אעבוד כל זמן שאהיה בריא / ה.‬ ጤናማ እስከሆንኩኝ ድረስ እሰራለው። t’ēnama isikehonikunyi diresi iseralewi. EN שֶׁמַע I’ll work as long as I am healthy. DE שֶׁמַע Ich werde arbeiten, solange ich gesund bin. ES שֶׁמַע Trabajaré mientras esté bien de salud. FR שֶׁמַע Je travaillerai aussi longtemps que je serai en bonne santé. IT שֶׁמַע Lavorerò finché sarò sano. RU שֶׁמַע Я буду работать пока я здоров / здорова.
‫הוא שוכב במיטה במקום לעבוד.‬	በመስራት ፋንታ አልጋ ላይ ተኝቷል። በመስራት ፋንታ አልጋ ላይ ተኝቷል። 1 b--esira-- f---ta āl--a -ayi--en--tw---. bemesirati fanita āliga layi tenyitwali.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫הוא שוכב במיטה במקום לעבוד.‬ በመስራት ፋንታ አልጋ ላይ ተኝቷል። bemesirati fanita āliga layi tenyitwali. EN שֶׁמַע He lies in bed instead of working. DE שֶׁמַע Er liegt im Bett, anstatt dass er arbeitet. ES שֶׁמַע (Él) está en la cama, en vez de trabajar. FR שֶׁמַע Il reste au lit au lieu de travailler. IT שֶׁמַע Sta a letto invece di lavorare. RU שֶׁמַע Он лежит в постели вместо того, чтобы работать.
‫היא קוראת עיתון במקום לבשל.‬	እሷ በማብሰል ፋንታ ጋዜጣ ታነባለች። እሷ በማብሰል ፋንታ ጋዜጣ ታነባለች። 1 iswa -e-a-i-----fa-------z-t-- -a-ebale-h-. iswa bemabiseli fanita gazēt’a tanebalechi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫היא קוראת עיתון במקום לבשל.‬ እሷ በማብሰል ፋንታ ጋዜጣ ታነባለች። iswa bemabiseli fanita gazēt’a tanebalechi. EN שֶׁמַע She reads the newspaper instead of cooking. DE שֶׁמַע Sie liest die Zeitung, anstatt dass sie kocht. ES שֶׁמַע (Ella) lee el periódico, en lugar de cocinar. FR שֶׁמַע Elle lit le journal au lieu de faire la cuisine. IT שֶׁמַע Lei legge il giornale invece di cucinare. RU שֶׁמַע Она читает газету вместо того, чтобы готовить.
‫הוא יושב בפאב במקום ללכת הביתה.‬	ወደ ቤት በመሄድ ፋንታ መጠጥ ቤት ተቀምጧል። ወደ ቤት በመሄድ ፋንታ መጠጥ ቤት ተቀምጧል። 1 we---bē-i--e---ē-i -a-i-- -e-’et’i -ēt----k’e---’w---. wede bēti bemehēdi fanita met’et’i bēti tek’emit’wali.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫הוא יושב בפאב במקום ללכת הביתה.‬ ወደ ቤት በመሄድ ፋንታ መጠጥ ቤት ተቀምጧል። wede bēti bemehēdi fanita met’et’i bēti tek’emit’wali. EN שֶׁמַע He is at the bar instead of going home. DE שֶׁמַע Er sitzt in der Kneipe, anstatt dass er nach Hause geht. ES שֶׁמַע (Él) está en el bar, en lugar de irse a casa. FR שֶׁמַע Il est assis au bistrot au lieu d’aller à la maison. IT שֶׁמַע Lui sta al bar invece di andare a casa. RU שֶׁמַע Он сидит в пивнушке вместо того, чтобы идти домой.
‫עד כמה שאני יודע הוא גר כאן.‬	እስከማውቀው ድረስ እሱ የሚኖረው እዚህ ነው። እስከማውቀው ድረስ እሱ የሚኖረው እዚህ ነው። 1 isik-m--ik-ewi d---si --u-y----o-ewi-i-ī-- ---i. isikemawik’ewi diresi isu yemīnorewi izīhi newi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫עד כמה שאני יודע הוא גר כאן.‬ እስከማውቀው ድረስ እሱ የሚኖረው እዚህ ነው። isikemawik’ewi diresi isu yemīnorewi izīhi newi. EN שֶׁמַע As far as I know, he lives here. DE שֶׁמַע Soweit ich weiß, wohnt er hier. ES שֶׁמַע Por lo que yo sé, (él) vive aquí. FR שֶׁמַע Autant que je le sache, il habite ici. IT שֶׁמַע A quanto so lui abita qui. RU שֶׁמַע Насколько я знаю, он здесь живёт.
‫עד כמה שאני יודע אשתו חולה.‬	እስከማውቀው ድረስ ሚስቱ ታማለች። እስከማውቀው ድረስ ሚስቱ ታማለች። 1 isi---a-ik-----d----i----i---ta--lech-. isikemawik’ewi diresi mīsitu tamalechi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫עד כמה שאני יודע אשתו חולה.‬ እስከማውቀው ድረስ ሚስቱ ታማለች። isikemawik’ewi diresi mīsitu tamalechi. EN שֶׁמַע As far as I know, his wife is ill. DE שֶׁמַע Soweit ich weiß, ist seine Frau krank. ES שֶׁמַע Por lo que yo sé, su esposa está enferma. FR שֶׁמַע Autant que je le sache, sa femme est malade. IT שֶׁמַע A quanto so sua moglie è malata. RU שֶׁמַע Насколько я знаю, его жена больна.
‫עד כמה שאני יודע הוא מובטל.‬	እስከማውቀው ድረስ እሱ ስራ አጥ ነው። እስከማውቀው ድረስ እሱ ስራ አጥ ነው። 1 i--kema--k-e-- di--si -s---ir- ā----newi. isikemawik’ewi diresi isu sira āt’i newi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫עד כמה שאני יודע הוא מובטל.‬ እስከማውቀው ድረስ እሱ ስራ አጥ ነው። isikemawik’ewi diresi isu sira āt’i newi. EN שֶׁמַע As far as I know, he is unemployed. DE שֶׁמַע Soweit ich weiß, ist er arbeitslos. ES שֶׁמַע Por lo que yo sé, (él) no tiene trabajo. FR שֶׁמַע Autant que je le sache, il est au chômage. IT שֶׁמַע A quanto so lui è disoccupato. RU שֶׁמַע Насколько я знаю, он безработный.
‫התעוררתי מאוחר אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬	በጣም ተኛው ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። በጣም ተኛው ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። 1 b--’a-i t----w----ā-ezī-a-l--i--es-‘atu--d---s--ne---i. bet’ami tenyawi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫התעוררתי מאוחר אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ በጣም ተኛው ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። bet’ami tenyawi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. EN שֶׁמַע I overslept; otherwise I’d have been on time. DE שֶׁמַע Ich hatte verschlafen, sonst wäre ich pünktlich gewesen. ES שֶׁמַע (Yo) me quedé dormido, si no, habría llegado a tiempo. FR שֶׁמַע Si je ne m’étais pas endormi, j’aurais été à l’heure. IT שֶׁמַע Non mi sono svegliato in tempo, altrimenti sarei stato puntuale. RU שֶׁמַע Я проспал / проспала, а то я был бы / была бы вовремя.
‫איחרתי לאוטובוס אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬	አውቶቢስ አመለጠኝ ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። አውቶቢስ አመለጠኝ ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። 1 ā-i-o-ī---āme--t--nyi-;--l-z-y- l--- b-s----u-id-ris--n-ber-. āwitobīsi āmelet’enyi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫איחרתי לאוטובוס אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ አውቶቢስ አመለጠኝ ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። āwitobīsi āmelet’enyi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. EN שֶׁמַע I missed the bus; otherwise I’d have been on time. DE שֶׁמַע Ich hatte den Bus verpasst, sonst wäre ich pünktlich gewesen. ES שֶׁמַע (Yo) perdí el autobús, si no, habría llegado a tiempo. FR שֶׁמַע Si je n’avais pas manqué le bus, j’aurais été à l’heure. IT שֶׁמַע Avevo perso l’autobus, altrimenti sarei stato puntuale. RU שֶׁמַע Я пропустил / пропустила автобус, а то я был бы / была бы вовремя.
‫לא מצאתי את הדרך אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬	መንገዱን አላገኘሁትም ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። መንገዱን አላገኘሁትም ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። 1 men----u-i-ā--gen-------- ---le--ya----- be-e--t- id-r----n--e--. menigeduni ālagenyehutimi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi.	שפות נוספות לחץ על דגל! ‫לא מצאתי את הדרך אחרת הייתי מגיע / ה בזמן.‬ መንገዱን አላገኘሁትም ፤ አለዚያ ልክ በሰዓቱ እደርስ ነበር። menigeduni ālagenyehutimi ; ālezīya liki bese‘atu iderisi neberi. EN שֶׁמַע I didn’t find the way / I got lost; otherwise I’d have been on time. DE שֶׁמַע Ich hatte den Weg nicht gefunden, sonst wäre ich pünktlich gewesen. ES שֶׁמַע No encontré el camino, si no, habría llegado a tiempo. FR שֶׁמַע Si je ne m’étais pas perdu, j’aurais été à l’heure. IT שֶׁמַע Non trovavo la strada, altrimenti sarei stato puntuale. RU שֶׁמַע Я не нашёл / не нашла дорогу, а то я был бы / была бы вовремя.